کاش همه چیز با حرف زدن درست می شد، ای کاش عمل هم مانند حرفش راحت بود، اما افسوس که اینگونه نیست و در این میان خوشا به حال آنهایی که کمتر ادعا دارند و کمتر حرف می زنند، چون هر حرف و ادعایی به دنبال خود مسؤلیتی را برای ما رقم می زند و انتظاری را به وجود می آورد .

و بدتر از همه اینکه این حرف زدن ها و عمل نکردن ها به قدری زشت و ناپسند است که آدمی را در پیشگاه خدایش مورد خشم و نفرت قرار می دهد!

مثلا خیلی از ما سنگ اهل بیت علیهم السلام را به شدت به سینه می زنیم و خود را رهرو آن ها می دانیم اما آیا ما واقعا پیرو ایشان هستیم؟ ما چقدر با سیره و رفتار ایشان در ابعاد مختلف زندگی آشنا هستیم که چنین با یقین خود را شیعه علوی می دانیم؟ اگر به ما بگویند هم اینک بگو برخورد یکی از معصومان علیهم السلام با فلان موضوع چگونه بوده است آیا می دانیم؟ از هر کدام از ایشان چند دستور تربیتی – اخلاقی در ذهن داریم؟ هیچ می دانید این ادعای بی اساس ما خداوند را به خشم می آورد؟

امام سجاد(علیه السلام) مى فرمایند: «أَلا وَإنّ أبْغَضَ النّاسِ إلىَ اللهِ مَنْ یقْتَدِی بِسُنَّةِ إمام وَلا یقْتَدِی بِأَعْمالِه؛ آگاه باشید مبغوض ترین مردم نزد خدا کسى است که خود را پیرو امامى بداند اما به اعمال او پایبند نباشد».(1)

براى روشن شدن این حدیث دو نکته را بیان مى کنیم:

1. قول، فعل و تقریر معصوم(علیه السلام) حجّت است و سنّت را مجموعه اى از اینها مى دانیم، یعنى وقتى دنبال رهبرى، مى رویم فقط به سخنش توجّه نداریم بلکه اعمال و کردار و سکوتش هم براى ما معیار است.

آیا رفتارهای خود را دقیقا با ایشان چک می کنیم؟ یا برای مشورت به آثار و اخبارشان سر می زنیم؟ یا امام و پیشوای ما خودمان هستیم و اجتهادمان؟ اگر ما پیرو ایشان بودیم آیا اکنون این وضع جامعه مااین بود؟!

2. یکى از مسائلى که اسلام به شدت آن را نهى مى کند، نفاق و منافق است؛ چرا که اینها گفتارشان با اعمالشان یکى نیست.

با توجّه به این دو نکته معناى حدیث روشن مى شود که مبغوض ترین مردم نزد خداوند کسانى هستند که از نظر اعتقاد مکتبى دنبال امامى هستند، اما از نظر برنامه هاى عملى دنبال آن پیشوا نیستند؛ یعنى پیشوا را در سخنانش پیشوا مى دانند نه در اعمالش. از این گونه احادیث چنین برمى آید که مسائل اعتقادى با اینکه زیربناست اما اگر پشتوانه عملى نداشته باشد بى ارزش است و این را مى رساند که اعتقاد متزلزل است؛ چون اگر اعتقاد راسخ باشد محال است که در اعمال انسان انعکاس پیدا نکند.

شخصى محضر امام صادق(علیه السلام) آمد و عرض کرد: آیا ایمان همان اعتقاد و شهادتین به زبان است یا عمل هم جزء آن است؟ امام(علیه السلام) فرمود: «الإیمانُ عَمَلٌ کُلُّه؛ ایمان تمامش عمل است و شهادتین گوشه اى از ایمان است».

نکته مهمّى که باید واعظین و مبلغین توجّه داشته باشند این است که اگر بخواهیم مواعظ ما در دل ها اثر بگذارد باید ابتدا خود بدان عمل کنیم، چرا که در حدیثى از امام صادق(علیه السلام) مى خوانیم: «اگر عالمى به سخنش عمل نکند مواعظ او از دل ها مى ریزد همان گونه که قطره هاى باران از سنگ هاى سخت مى ریزد؛ اِنَّ العالِمَ اِذا لَمْ یعْمَلْ بِعِلمِهِ زَلَّتْ مَوْعِظَتُهُ عَنِ الْقلب ها کَما یزِلُّ الْمَطَرُ عَنِ الصَّفا» .(2)

قطره هاى باران در سنگ اثر نمى کند اما در خاک نرم فرو مى رود خیس مى کند و چشمه و قنات درست مى شود و بذرها را سیراب مى کند و باغ و مزارع از آن بوجود مى آید. عالم اگر به علمش عمل نکند نفوذ کلامش به صفر مى رسد.

رابطه ایمان و عمل

در قرآن همواره ایمان در كنار عمل صالح آمده است: «آمنوا و عملوا الصّالحات» ایمان و عمل صالح مانند نخ و سوزن هستند و به شرطى كارآیى دارند كه به هم متّصل باشند. با جدایى آنها از هم، چیزى دوخته نمى‏شود.

قرآن مى‏فرماید: اگر خدا را دوست دارید، از پیامبر اطاعت كنید: «اِن كنتُم تُحبّون اللّه فاتّبعونى»(سوره آل‏عمران، آیه 31)

بسیارند كسانى كه مى‏گویند: ایمان داریم ولى عمل نمى‏كنند، مى‏گویند: خدا را دوست داریم ولى با او حرف نمى‏زنند و نماز نمى‏خوانند، مى‏گویند: ولایت امیرالمؤمنین‏علیه السلام را به دل داریم، امّا در عمل هیچ شباهتى به آن حضرت ندارند، مى‏گویند: به امام زمان علیه السلام ایمان داریم، ولى سهم امام را كه بر آنان واجب است نمى‏پردازند، اگر به دنبال این ادّعاها عمل و حركتى نباشد، باید در صداقت خود شك كنیم.

در روزگار قدیم كسانى را كه در جنگ‏ها اسیر مى‏شدند به نام برده در بازار مى‏فروختند. شخصى به بازار برده‏فروشان آمد تا برده‏اى خریدارى كند. هر برده كه هنرى داشت گران‏تر بود. به سراغ برده‏اى رفت و دید قیمت آن بسیار گران است. سبب را پرسید، گفتند: او تشنه‏شناس است و مى‏فهمد چه كسى تشنه است.

خریدار علاقمند شد، او را خرید و به منزل آورد و دوستانش را دعوت و غذایى تهیه كرد ولى سر سفره آب نگذاشت. مهمانان چند لقمه‏اى كه خوردند، یكى پس از دیگرى تقاضاى آب نمودند. برده تشنه شناس نگاهى به او مى‏كرد و مى‏گفت: دروغ مى‏گوید، او تشنه نیست. كم كم به تعداد تشنه‏ها اضافه شد و هر كدام فریاد آب سر دادند. امّا برده مى‏گفت: همه دروغ مى‏گویند. تا اینكه یك نفر از میان آنان برخاست تا آبى تهیه كند. برده گفت: این شخص راست مى‏گوید، زیرا از جایش بلند شد و فقط داد و فریاد نكرد.

آرى، كسى در ادّعاى خود صادق است كه حركت و اقدامى كند. كسانى كه اهل عمل نیستند، در واقع مؤمن نیستند و تنها ادّعاى ایمان دارند.

امیدواریم خداوند توفیق علم همراه با عمل را به همه ما عنایت فرماید. 

پی نوشت ها :

1. تحف العقول، حکمت 17.

2. مقدّمه کتاب معالم الدین.

سوال: حکم پوشش بدن و موی زن در مقابل افراد ممیّز نامحرم چیست؟
امام خمینی (ره )

بر زن واجب نیست که خود را از ممیز نامحرم بپوشاند ولی اگر ممیز نا نگاه کردن فوراً تحریک شود زن باید خود را بپوشاند و اگر ممیز بعداً تحریک شود بنابر احتیاط واجب باید خود را بپوشاند.

تحریر الوسیله، 1408هـ.ق ، ج 2، ص 244 ، با استفاده از م 26

 
آیت الله اراکی (ره)

اگر بچه ممیز با نگاه کردن به زن تحریک می شود بنابر احتیاط واجب زن باید خود را از او بپوشاند.

المسائل الواضحه، 1373، ج 2، ص 91، م 2449

 
آیت الله بهجت (ره)

بنابر احتیاط واجب، زن باید بدن و موی خود را از پسر غیربالغ که خوب و بد را می فهمد بپوشاند.

توضیح المسائل، 1384، ص 385 م 1937

استفتائات، 1386، ج 4، ص 174، س 5199

جامع المسائل، 1385، ج 3، ص 517، فصل عدم جواز النظر الی عوره الممیز و الکشف لدبه

 
آیت الله خامنه ای (دام ظلّه)

سوال: آیا زن باید بدن و موی خود را از بچه ممیز نابالغ بپوشاند؟

اگر بچه ممیز به مرحله ای رسیده که نگاه کردن به او یا نگاه او به زن موجب تهییج شهوت می شود نگاه به او جایز نیست و باید خود را نزد او بپوشاند.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء(قم)

 
آیت الله خوئی (ره)

بهتر آن است که (زن) بدی و موی خود را از پسری که بالغ نشده ولی خوب و بد را می فهمد بپوشاند.

توضیح المسائل 1422 هـ.ق، ص 435، م 2444

المسائل المنتخبه، 1412ع هـ.ق، ص 306، م 1021

 
آیت الله سیستانی (دام ظلّه)

بنابر احتیاط لازم زن بدن و موی خود را از پسری که بالغ نشده ولی خوب و بد را می فهمد و احتمال می رود نگاهش به بدن زن موجب تحریک شهوتش شود، بپوشاند.

توضیح المسائل، 1425 هـ.ق، ص 486، م 2394

المسائل المنتخبه، 1425 هـ. ق، ص 398، م 1025

 
آیت الله شبیری زنجانی (دام ظلّه)

احتیاط مستحب آن است که زن بدن و موی خود را از پسری هم که بالغ نشده ولی خوب و بد را می فهمد بپوشاند.

توضیح المسائل، 1383، ج 2، ص 207، م 2444

المسائل الشرعیه، 1428 هـ.ق، ص 555، م 2444

● چرا برخی از زنان جوان از رعایت حجاب امتناع می ورزند؟

خداوند حجاب را به منظور حفظ عفت و شرف زن قرار داد و برای اینکه نشانه ای بر ایمان و عقیده ی او باشد، براو واجب نمود. لذا جامعه ای که از منهج خداوند دوری میکند و از راه راست چشم پوشی مینماید، جامعهای بیمار است که به علاج و درمانی نیاز دارد که آن را به سوی شفا و سعادت راهنمایی کند. یکی از اشکال دردآور در جامعه امروزی پدیدهی خود آرایی زنان جوان است، متأسفانه با وجود لباسهای اسلامی این پدیده یکی از نشانه های جوامع اسلامی ما نیز گردیده است، لذا اسبابی که موجب این انحراف شدهاند را بررسی خواهیم کرد؟

● آثار رابطه با جنس مخالف

ارتباط با جنس مخالف، به خصوص اگر رابطه ای خارج از محدوده اخلاق و دستورات دینی باشد، آثار و تبعات زیانباری به دنبال دارد...

امام زمان علیه السلام

«واما الحوادث الواقعه فارجعوا فیها الی رواة حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجت الله  علیهم »

در حوادثی که پیش می آید، به کسانی مراجعه کنید که حدیث ما را نقل می کنند، بدرستیکه آنها حجت من برشما و من حجت خداوند بر آنها هستم...

عهد دو گونه است: عهد و پیمانى كه مردم با یكدیگر مى‏بندند و باید به آن وفادار باشند. و عهد و پیمانى كه خداوند براى رهبرى یك جامعه، بر عهده‏ى پیامبر یا امام قرار مى‏دهد كه این عهد مقام الهى است. «لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ» (بقره، 124) بخشى از پیمان‏هاى الهى كه این آیه بر آن تأكید مى‏كند، همان پیمان‏هاى فطرى است كه خداوند در نهاد همه افراد بشر قرار داده است....

در خود معنای حورالعین و وجه تسمیه این کلمه فرموده اند حور به معنی سفید اندام و عین به معنای گشاده چشم و یا معنای این که سفیده چشم که در نهایت سفیدی است و سیاهی آن در غایت سیاهی و صفا و طراوت.

آیا حورالعین فرشته است و آیا مؤمنین با آن ها ازدواج می کنند؟

سؤال مطرح شده در مورد یکی از نعمت های بهشتی است که نصیب بهشتیان می شود......

چرا روابط جنسی پیش از ازدواج گناه محسوب می شود، در حالی که نیاز به آن وجود دارد؟ اگر کسی موقعیت ازدواج نداشته باشد، باید چه کار بکند؟

روابط جنسی پیش از ازدواج...

بدیهی است که منظور و مقصود از «بال» در این آیه و نیز کلام مولا در نهج البلاغه، بالی مانند پرندگان نمی باشد، چرا که «ملائک» پرنده نیستند.

آیا فرشتگان [چنان چه در نهج البلاغه آمده) واقعاً بال دارند و آیا آمدنشان از آسمان به زمین نیاز به زمان دارد؟

و می گویند: اگر راست می گویید، این وعده کی خواهد بود؟» بگو! «علم [آن] فقط پیش خداست و من صرفا هشدار دهنده ای آشکارم.» و آن گاه که آن[لحظه موعود] را نزدیک بینید، چهره های کسانی که کافر شده اند در هم رود، و گفته شود؛ «این است، همان چیزی که آن را فرا می خواندید!»

آخرالزمان

حضرت علی(علیه السلام)می فرماید : فاستشفوه من ادوائكم و استعینوا به علی لاوائكم فان فیه شفاء من اكبرالداء؛از این كتاب بزرگ آسمانی برای بیماریهای خود شفا بخواهید و برای حل مشكلاتتان از آن یاری بطلبید، چرا كه در این كتاب درمان بزرگترین دردهاست.

استاد فاطمي نيا در جلسه اي با ذکر چند نکته اخلاقي و عرفاني فرمود: خدمت آيت الله بهاالديني رسيدم. گفتم آقا راز مقام و رتبه سيد سکوت چه بود؟ آقا دست بالا آورد و اشاره به دهان کرد. خدا شاهد است الان مردم خيلي دست کم گرفته اند آبرو بردن را.

کلابیها: در داستان جالبى از حضرت على(علیه السلام ) به این مضمون نقل شده است که روزى رو به سوى مردم کرد و فرمود:....

امام علی علیه السلام می فرماید : مردگان [در عالم برزخ] همسایگانی هستند که با یکدیگر انس نمی گیرند و دوستانی هستند که به دیدار یکدیگر نمی روند، پیوندهای شناسایی و الفت در میانشان پوسیده، و اسباب برادری بین آنها بریده است.

اگر چه درهای رحمت الهی همواره به سوی بندگانی كه صادقانه و مخلصانه او را می‌خوانند، باز است و همیشه می‌شود  با تلاوت قرآن با خدا ارتباط برقرار كرد، امّا امامان معصوم به بعضی از زمان‌ها و اوقات عنایت بیشتری داشته‌اند. و كسب ثواب و فیض بیشتر را در آن مواقع خاص یادآوری كرده‌اند